Kancelaria Adwokacka - Marek Maślanka

Jak uzyskać zasądzone alimenty?

W pierw­szej kolej­no­ści nale­ży pod­kre­ślić, że ali­men­ty są świad­cze­niem, któ­re ma na celu zaspo­ko­je­nie pod­sta­wo­wych potrzeb życio­wych oso­by upraw­nio­nej. Z uwa­gi więc na swój wyjąt­ko­wy cha­rak­ter pod­le­ga­ją one szcze­gól­nej ochro­nie praw­nej. Co więc zro­bić w sytu­acji, gdy rodzic, zobo­wią­za­ny przy­kła­do­wo w wyro­ku do przy­czy­nia­nia się do utrzy­ma­nia dziec­ka w posta­ci pła­ce­nia ali­men­tów, swo­je­go obo­wiąz­ku nie reali­zu­je (o tym jak uzy­skać wyrok zasą­dza­ją­cy ali­men­ty opi­szę w kolej­nych wpi­sach na blo­gu)? Ist­nie­ją co naj­mniej dwie ścież­ki praw­ne egze­kwo­wa­nia tego świad­cze­nia. 

Egze­ku­cja komor­ni­cza

W pierw­szej kolej­no­ści w grę wcho­dzi egze­ku­cja komor­ni­cza. Odda­jąc spra­wę do komor­ni­ka musi­my zwró­cić uwa­gę na to, żeby wyrok sądu zasą­dza­ją­cy ali­men­ty opa­trzo­ny był klau­zu­lą wyko­nal­no­ści. W przy­pad­ku ali­men­tów sąd powi­nien co do zasa­dy nadać taką klau­zu­lę wyro­ko­wi z urzę­du i dorę­czyć go wie­rzy­cie­lo­wi rów­nież z urzę­du. Wyrok opa­trzo­ny klau­zu­lą wyko­nal­no­ści sta­no­wi tytuł wyko­naw­czy i upraw­nia do wsz­czę­cia egze­ku­cji. 

Zgod­nie z prze­pi­sa­mi kodek­su postę­po­wa­nia cywil­ne­go oraz usta­wy o komor­ni­kach sądo­wych wnio­sek o wsz­czę­cie egze­ku­cji moż­na zgło­sić do komor­ni­ka dzia­ła­ją­ce­go na obsza­rze sądu rejo­no­we­go wła­ści­we­go ze wzglę­du na miej­sce zamiesz­ka­nia wie­rzy­cie­la. Znacz­nie uła­twia to egze­ku­cję, gdyż wnio­sek kie­ru­je­my po pro­stu do komor­ni­ka dzia­ła­ją­ce­go sto­sun­ko­wo bli­sko nasze­go miej­sca zamiesz­ka­nia. 

Egze­ku­cja ali­men­tów jest wol­na od opłat. Zgod­nie z usta­wą o kosz­tach sądo­wych w spra­wach cywil­nych nie mają obo­wiąz­ku uisz­cze­nia kosz­tów sądo­wych mię­dzy inny­mi oso­by docho­dzą­ce rosz­czeń ali­men­ta­cyj­nych. Nato­miast zgod­nie z prze­pi­sa­mi usta­wy o kosz­tach komor­ni­czych zwol­nie­nie od kosz­tów sądo­wych przy­słu­gu­ją­ce stro­nie z mocy usta­wy albo przy­zna­ne stro­nie w postę­po­wa­niu roz­po­znaw­czym roz­cią­ga się na kosz­ty komor­ni­cze.

Prze­stęp­stwo nie­ali­men­ta­cji

Z róż­nych wzglę­dów, w szcze­gól­no­ści, gdy egze­ku­cja komor­ni­cza oka­że się bez­sku­tecz­na lub oso­ba zobo­wią­za­na do pła­ce­nia ali­men­tów ukry­wa się, war­to zasta­no­wić się nad zło­że­niem zawia­do­mie­nia do orga­nów ści­ga­nia.

Arty­kuł 209 § 1 k.k. prze­wi­du­je moż­li­wość nało­że­nia sank­cji na rodzi­ca, któ­ry nie dostar­cza dziec­ku środ­ków utrzy­ma­nia, do któ­rych jest zobo­wią­za­ny. Z niniej­szym prze­stęp­stwem mamy do czy­nie­nia przede wszyst­kim wte­dy, gdy oso­ba obo­wią­za­na nie dostar­cza środ­ków wca­le albo wte­dy, gdy dostar­cza ich w wyso­ko­ści zani­żo­nej niż ta, któ­ra wyni­ka z orze­cze­nia sądu. Ponad­to łącz­na wyso­kość powsta­łych, wsku­tek tego zale­gło­ści powin­na sta­no­wić rów­no­war­tość co naj­mniej trzech świad­czeń albo jeże­li opóź­nie­nie zale­głe­go świad­cze­nia inne­go niż okre­so­we wyno­si co naj­mniej 3 mie­sią­ce. W takim wypad­ku spraw­ca pod­le­ga grzyw­nie, karze ogra­ni­cze­nia wol­no­ści albo pozba­wie­nia wol­no­ści do roku.

Wska­zać rów­nież nale­ży, iż potrzeb dziec­ka nie moż­na ogra­ni­czyć jedy­nie do wyży­wie­nia, zamiesz­ka­nia, kształ­ce­nia, lecze­nia. Zakres świad­czeń ali­men­ta­cyj­nych zale­ży od uspra­wie­dli­wio­nych potrzeb dziec­ka oraz od zarob­ko­wych i mająt­ko­wych moż­li­wo­ści zobo­wią­za­ne­go, mając na uwa­dze rów­nież zasa­dę „rów­nej sto­py życio­wej” dzie­ci i rodzi­ców. Wszel­kie dodat­ko­we zaję­cia w posta­ci np. kore­pe­ty­cji, zajęć spor­to­wych, nauki gry na instru­men­cie lub nauki tań­ca sta­no­wią pod­sta­wo­wą potrze­bę dziec­ka. To samo doty­czy kwe­stii pono­sze­nia kosz­tów lecze­nia czy reha­bi­li­ta­cji dziec­ka, któ­re nie­wąt­pli­wie wcho­dzą w zakres jego uspra­wie­dli­wio­nych potrzeb. 

Prze­stęp­stwo nie­ali­men­ta­cji jest ści­ga­ne na wnio­sek pokrzyw­dzo­ne­go. Taki wnio­sek moż­na zło­żyć na Poli­cji lub w Pro­ku­ra­tu­rze. Ści­ga­nie tego prze­stęp­stwa może nastą­pić rów­nież na wnio­sek orga­nu pomo­cy spo­łecz­nej lub orga­nu podej­mu­ją­ce­go dzia­ła­nia wobec dłuż­ni­ka ali­men­ta­cyj­ne­go. Takie zgło­sze­nie może sku­tecz­nie prze­ko­nać dłuż­ni­ka ali­men­ta­cyj­ne­go do reali­za­cji swo­ich obo­wiąz­ków.

Adwo­kat Marek Maślan­ka